Fischer’s Game of the Century

Het was zo’n beetje mijn eerste schaakboek en ik liep ermee weg: The Games of Robert J. Fischer, samengesteld door Robert G. Wade & Kevin J. O’Connell, Batsford 1972. Alle partijen van Fischer stonden erin, tot en met de match tegen Spassky in 1972, en daarnaast allerlei boeiende verhalen over de opkomst van het Amerikaanse wonderkind van onder anderen Arthur Bisguier, Harry Golombek en Paul Keres. Ik heb meer dan de helft van de ruim zevenhonderd partijen minstens één keer nagespeeld en ik zal een van de weinigen zijn die liever dit boek meeneemt naar een onbewoond eiland dan My Sixty Memorable Games. Een klein deel van de partijen in het boek bevatten analyses met woorden. Een daarvan werd vandaag precies vijftig jaar geleden gespeeld.

Donald Byrne - Robert J. Fischer
Lessing J. Rosenwald Trophy, 17 oktober 1956

De partij, gespeeld toen Fischer nog maar dertien was (de foto hierboven is uit 1956), won de schoonheidsprijs en werd door Hans Kmoch in Chess Review de ‘Partij van de Eeuw’ genoemd.

1. Pf3 Pf6 2. c4 g6 3. Pc3 Lg7 4. d4 O-O 5. Lf4 d5 6. Db3 dxc4 7. Dxc4 c6 8. e4 Pbd7 9. Td1 Pb6 10. Dc5 Lg4 11. Lg5?
Van het commentaar uit het boek van Wade & O’Connell weet ik zeker dat het mij tot op zekere hoogte gevormd heeft als speler. Ik leerde een soort denkmethode van: ‘Als dit en dat het geval zou zijn, dan zou ik een mooie truc hebben. Wacht eens even, als ik nou eens dit offer eerst pleeg, dan heb ik daarna die mooie truc!’ Het boek zegt hier: “The bishop move played allows a sudden crescendo of tactical points to be uncovered by Fischer. The basis of these points is that if the White knight was not on c3 then Black would have …Nxe4 suddenly attacking both Bg5 and Qc5. White, however, has the excellent defensive possibilities of Qa5 or Qc1. White’s defensive possibilities would be shaken if the black knight was not on b6 because Black would have the possibility of …Qa5+ while white’s Qa5 would no longer be feasible. The combination that Fischer’s next move initiates are evolved from these considerations. Fischer’s overall aim is to open up the centre while the White king is uncastled and to break up White’s pawn centre.”
11…Pa4!! 12. Da3 Pxc3 13. bxc3 Pxe4! 14. Lxe7 Db6! 15. Lc4! Pxc3! 16. Lc5! Tfe8+ 17. Kf1
17…Le6!!
De pointe is een prachtig stikmat na 18. Lxe6 Db5+ 19. Kg1 Pe2+ 20. Kf1 Pg3+ 21. Kg1 Df1+ 22. Txf1 Pe2. Wit speelde 18.Lxb6 en hoe het verder ging is te zien via de link hieronder.

>> speel Byrne-Fischer met analyses na

Fischers notatieformulier van de partij.