Analyse door IM Maxim Notkin (chesspro.ru)
1. d4 Pf6 2. c4 g6 3. Pc3 Lg7 4. e4 d6 5. Le2
Een voortzetting van het theoretische duel dat Radjabov en Van Wely in de eerste ronde begonnen zijn. Het lijkt er trouwens op dat Alexei de laatste tijd weinig succes heeft met dergelijke discussies. In hetTal-herdenkingstoerno oi maakte hij in zijn partijen met Mamediarov, Leko en Aronian weinig indruk met zijn pogingen om het witte spel in actuele varianten te versterken. Hier doet hij het overigens wel beter dan Loek, die snel een slechte stelling kreeg na 17. g4 Pg7 18. Lc4 Pc6 19. cxd6 cxd6 20. Pe2 Tc8 In de partij die we hier bekijken neemt wit niet voortijdig de druk tegen f4 weg, en stuurt zwart het andere paard op pad om e6 op te ruimen. Hiervoor is een omweg nodig die enkele tempi kost, waardoor wit de tijd heeft zijn stukken naar actieve posities te dirigeren.
17... Pc6 18. cxd6 cxd6 19. Pd5 Pd4
Misschien was 19... Pg7 (toch!) een alternatief. Het is geen slecht idee om het paard naar e6 te brengen en over het slaan op f4 hoeft wart zich niet al te veel zorgen te maken, bijvoorbeeld 20. e7 Lxe7 21. gxf4 Pe6 en zwart heeft mooi uitzicht op de velden d4 en f4. Maar waarschijnlijk heeft Teimour deze stelling thuis al bestudeerd en heeft hij zijn eigen conclusies getrokken.
Drijft de stukken van de tegenstander naar zo oncomfortabel mogelijke velden. Na onmiddellijk 21. Pxf6 zou zwart de extra optie 21... Pxf6 hebben.
Hier en in het vervolg speelt Shirov nogal naief, volgens het principe 'pakken wat je pakken kan'. 22. Lc4 leidde tot minder geforceerd spel, maar misschien beviel 22... Lh4 23. Te2 h5 Alexei niet. Zwart zou dan een initiatief op de koningsvleugel ontwikkelen, met een actieve rol voor de in leven gelaten loper.
22... Txf6 23. Dd5 De7 24. Ted1 Td8 25. Da5
Een interessante manoeuvre, die echter wel enige tempi kost. Misschien was het raadzaam geweest om het spelen aan de tegenstander over te laten:
25. Tac1
of 25. b5
of zelfs (achteraf gezien) 25. Kh1 en dan te kijken hoe Teimour zijn strijdkrachten gaat hergroeperen. Door b7-b6 uit te lokken creeert wit een veld waar hij met zijn toren kan binnendringen. Anderzijds staat op dit moment b7 aangevallen. Dat betekent dat zwart zich eerst om het lot van die pion moet bekommeren voordat hij zijn dame op de koningsvleugel het strijdgewoel in kan sturen. Hij moet ofwel uit eigen beweging b7-b6 spelen, ofwel zijn toren niet op f8 maar op f7 zetten, maar dan staan de torens minder stevig dan in de partij.
Merk op dat wit niet de koningsvleugel kan dichtspijkeren met 25. g5 Tff8 26. h4 want dan volgt 26... h6 27. gxh6 Ph5
Na 25. b5 Tff8 (Speelt zwart hier 25... Tf7 , dan levert de aanval op d6 door 26. La3 niets op wegens(26. Kh1 is hier wel het proberen waard) 26... Dg5 met het idee 27. Lxd6 Tfd7 28. Dxe5 Txd6!) 26. Tac1 zal zwart waarschijnlijk niet ingaan op 26... h5 27. gxh5 Dh4 28. h6 Dxh6 29. Dxb7 We hebben nu enkele van de vele ideeen belicht die in deze stelling een rol spelen, maar het is interessanter om te kijken hoe de gebeurtenissen zich in de partij ontwikkelen.
Ook 26... Tf7 komt in aan merking, om in het vervolg de mogelijkheid te hebben het kwetsbaarste punt van de zwarte stelling met Tfd7 te dekken. Maar dat zou een laf soort schaak zijn geweest. Gebrek aan moed kan Teimour op geen enkel moment in dit gevecht worden verweten.
Veel energieker dan 27... Dg5
Het slappe 28... Dg5+ 29. Kh1 Dxh5 30. Tg1 dwingt wit alleen maar om op de koningsvleugel een goede verdedigingspositie in te nemen. Na 30... Pg5 kan wit dan rustig zijn plan voortzetten met 31. Tc6 , omdat zwart pion f3 echt niet zal durven nemen.
29. Tc6
Het lijkt erop dat Alexei hier al de dreigingen van zijn tegenstander onderschatte, met uiteindelijk fatale gevolgen. Ik zou echter niet durven zeggen of 29. Tg1 sterker is. Na bijvoorbeeld 29... g5 30. Kh1 Tf6 31. Tg4 Dxh5 (31... Dh3 32. Dd1) 32. Lf1 Th6 33. Tc2 blijft de stelling gecompliceerd.
29... g5!
Teimour ontwikkelt zijn initiatief op schitterende wijze.
Een poging om met 29... Pg5 de aanval met stukken te voeren, zou onverwacht falen op twee bajonetaanvallen van de randpionnen: 30. h6 Dxh6 (Na 30... Dh3+ 31. Kg1 Dxh6 32. Txd6 heeft zwart geen compensatie voor zijn vernielde centrum)
31. h4 Pf7 (iets anders is er niet: 31... Dxh4 32. Th1)
32. Tc7 Kg8 33. Txf7! Txf7 34. Lc4 Tdd7 (34... Tdf8 35. Dxd6 Dxh4 36. Dxg6
)
35. Da8+ Kh7 36. Lxf7 Txf7 37. Dd8 en wit wint.
30. Txd6?
Nu echter neemt de zwarte aanval orkaankracht aan.
Nu was het toch echt van levensbelang om respect voor de tegenstander te tonen. Een stelling met nog steeds wederzijdse kansen zou ontstaan na 30. Kh1 g4 (30... Tf6 31. Txd6 Txd6 32. Dxd6 Th6 33. Td2 (of 33. Lc4) ) 31. Tg1 gxf3 32. Lxf3 Df2 33. Db3 Tijdens een computeranalyse schiet de beoordeling koortsachtig heen en weer, objectief zal het wel ongeveer gelijk staan. Diverse computervarianten eindigden in eeuwig schaak.
Een curieuze variant is ook 30. h6 Dxh6 31. h3 Dh4 32. Th1 Tc8 33. b5 Tfd8 34. Lc3 Dg3+ 35. Kf1 Dh4 , maar voordeel biedt dit zo te zien niet.
30... g4!
Met de simpele dreiging Dh3+ en g4-g3.
31. Txe6
Onmiddellijk verliezend is 31. fxg4 f3+ 32. Lxf3 Pf4+ met dameverlies
of 31. Lxe5 Dh3+ 32. Kg1 g3! 33. Lxg7+ Kxg7 en wit heeft alleen nog enkele wraakschaakjes.
Na 31. Dxe5 Dh3+ 32. Kg1 moet zwart eerst op d6 ruilen om daarna te winnen met g3 aangezien het onmiddellijke 32... g3 tot een verbluffende remise leidt: 33. Dxg7+ Pxg7 34. Th6+ Kg8 35. Lc4+ Pe6 36. Th8+ Kf7 37. Th7+ Kg8 38. Th8+ ( Het mooiste is dat er na 38. Tg7+ geen redding meer is voor wit! Het is ongelooflijk dat hier geen eeuwig schaak in zit, maar na 38... Kh8 39. Tf7+ (39. Tgd7+ Pg7!) (Na 39. Txg3+ Kh7 blijft de toren op d1 hangen en blijft wit groot materiaal achter.) 39... Pd4! blijkt de harmonie tussen de witte aanvallers te zijn verbroken. En tijd voor het herstellen daarvan is er niet: wit staat bijna mat.)
31... Txd5 32. Th6+ Kg8 33. Lc4 gxf3+ 34. Kh1 Pxh5
De computer trakteert de liefhebber van schaaktoverkunst op de variant 34... Dh3! 35. Lxd5+ Tf7 36. Tg6 f2 37. Tg2 Dd3!! , maar de oplossing van Teimour is ook zeldzaam elegant.
(drie schaaks op rij!)
Wit kan natuurlijk met schaak een toren ophalen: 37. Lxd5+ Kg7 38. Txh4 Helaas gaat daarmee de controle over veld f1 verloren: 38... g2+ 39. Kg1 f2+
37... g2+ 38. Kg1 f2+ 39. Kxg2
Wie de stelling na de 33e zet van wit bekijkt, zal moeilijk kunnen geloven dat er voor de toren op d5 nog een rol is weggelegd, behalve wachten op executie door de loper. Toch weet hij in leven te blijven en bovendien een van de witte lopers op te halen.
39... f1=D+ 40. Lxf1 Td2+ 41. Kg3 Txb2
De rest behoeft geen commentaar.
42. Lc4+ Kg7 43. Lb3 Tb1 44. Kg2 Tc8 45. Kf3 Tc3+ 46. Kg4 Tf1 47. Kh5 Kf6
Wit geeft op. Een creatieve en fraaie overwinning van Teimour. (Vertaald uit het Russisch door Paul Janse.)
0-1