Reports | February 04, 2008 4:52

[lang_nl]Eindspeltechniek voor het oprapen[/lang_nl][lang_en]Endgame technique - it's in the book[/lang_en]

[lang_nl]Eindspeltechniek - dat is iets voor de groten der aarde. Of toch niet? Na Dvoretsky's Endgame Manual is er nu nog meer oefenmateriaal van hoog niveau beschikbaar. Een recensie van de laatste van Gambit: How to Play Chess Endgames.[/lang_nl][lang_en]Endgame technique - let's leave that to the grandmasters. Well... After Dvoretsky's Endgame Manual, new top level excercise material is now available. A review of Gambit's latest: How to Play Chess Endgames.[/lang_en]

[lang_nl]Zoals ik al eerder heb aangegeven, bestaat er geen twijfel dat eindspelen echt leuk kunnen zijn. Misschien wel leuker dan openingen. Toch zullen openingsboeken altijd beter verkocht worden dan boeken over eindspelen. Misschien is het wel daarom dat we op ChessVibes niet veel aandacht besteden aan de vele openingsboeken, -CD's en -DVD's die maandelijks verschijnen: ze hebben de aandacht ook niet echt nodig. Maar als er een mooi, dik eindspelboek verschijnt, en ook nog eens van hoog niveau, dan kunnen we er ons inziens niet omheen.

Een van de laatste boeken van de Engelse uitgever Gambit is How to Play Chess Endgames, geschreven door Karsten M?ɬºller en Wolfgang Pajeken. GM M?ɬºller is een van de grootste eindspelexperts van het moment en co-auteur van het standaardwerk Fundamental Chess Endings. FM Pajeken is een bekende in de Duitse schaakscene, als trainer, organisator en arbiter.

Een pluspunt van dit boek, en zeker vergeleken met openingsboeken, is dat de titel nu eens wel de lading dekt. Want het lezen volledig bestuderen van How to Play Endgames zorgt er inderdaad voor dat je weet hoe je eindspelen moet spelen. Een greep uit de thema's die aan bod komen, maakt dit wel duidelijk: activiteit, koning afsnijden, barri?ɬ®res, de 'bodycheck', de R?ɬ©timanoeuvre, (verre) vrijpion, doorbraak, niet haasten, prophylaxe, zetdwang, de juiste afruil, afwikkelen, denken in schema's, (twee) zwaktes, intiatief, loperpaar, vesting, dominantie en inwisselen van voordeel. (Merk op dat dit minder dan de helft is van waar het boek over gaat!)

Mijn eerste reactie, toen ik een blik wierp op de inhoudsopgave, was min of meer 'dat heb ik allemaal al eens eerder gezien'. Zo herkende ik veel termen uit Shereshevsky's Endgame Strategy (zoals 'niet overhaasten' en 'de theorie van twee zwaktes') maar ook bekende theoretische stellingen uit standaardwerken (M?ɬºller/Lamprecht, Dvoretsky). Een minder oppervlakkige blik leerde echter dat M?ɬºller en Pajeken nog veel meer behandelen. Ze geven ook veel aandacht aan de meer praktische kant van het spelen van eindspelen, onder kopjes als 'actieve verdediging', 'doorvechten tot het eind', 'op de tegenstander vertrouwen' en 'te mooi willen spelen'.

Er zijn twee grote pluspunten voor How to Play Endgames aan te wijzen:

1) alles wat met eindspeltechniek te maken heeft, vind je bij elkaar in ?ɬ©?ɬ©n boek;
2) alles wordt ge?ɬØllustreerd aan de hand van een grote verzameling van nieuwe voorbeelden.

Het boek staat vol met partijen van de laatste vijftien jaar. Natuurlijk worden er ook klassieke voorbeelden gebruikt om bepaalde concepten uiteen te zetten (Capablanca-Tartakower, New York 1924 om activiteit te illustreren, Fischer-Petrosian, Buenos Aires 1971 om aan te tonen dat het gaat om wat er overblijft op het bord, niet om wat er geslagen wordt) maar de auteurs zijn er uitstekend in geslaagd om aan de hand van recent voorbeelden bekende principes (nog) duidelijk(er) te maken.

Verder dient ook vermeld dat elke paragraaf (thema) wordt afgesloten met een aantal opgaves. Het boek is dus ook uitstekend te gebruiken als trainingsmateriaal en/of zelfstudie.

Ik ben er niet echt in geslaagd om minpunten te vinden. Het knaagt wel een beetje dat een aantal stellingen, laten we zeggen zo'n 15 ?ɬ† 20%, in eerder gepubliceerde boeken te vinden zijn. Maar de afzetmarkt van schaakuitgeverijen is natuulijk voortdurend in beweging, en er zullen voldoende schakers te vinden zijn die die verschillende boeken niet in de kast hebben staan. Spelers die eindelijk de wijze stap hebben genomen om eens tijd en geld te investeren in het eindspel, zullen aan How to Play Endgames voorlopig meer dan genoeg hebben.

Tot slot een voorbeeld uit het boek dat grote indruk op me maakte. Het begrip initiatief is moeilijk te omschrijven, en het beste te illustreren met concrete partijen. Als je onderstaande partij hebt nagespeeld, begrijp je ietsje meer van hoe Kramnik toch zo vaak die eindspelen met een miniscuul plusje tot winst weet te voeren.[/lang_nl][lang_en]As I wrote before, there's no doubt that endings can be quite fun. Perhaps even more fun than openings. Still, books on openings will always be sold better than those on endings. Perhaps that's why at ChessVibes we don't pay too much attention to the many opening books, CDs and DVDs that appear every month: the don't really need the attention. But when a nice, thick and high-level book on endings is published, we simply have to mention it!

One of the recent books of the British publisher Gambit is How to Play Chess Endgames, written by Karsten M?ɬºller and Wolfgang Pajeken. GM M?ɬºller is currently one of the biggest endgame experts and co-author of the standard work Fundamental Chess Endings. FM Pajeken is a well-known figure in the German chess scene, as a trainer, organiser and arbiter.

A clear plus point, especially compared to opening books, is that in this case the title does cover its contents. Reading fully studying How to Play Endgames will really learn you how to play endings. This becomes clear after listing a few of the themes in the book: activity, cutting off the king, barriers, the bodycheck, the R?ɬ©ti manoeuvre, (distant) passed pawn, breakthrough, don't hurry, prophylax, Zugzwang, exchanging the right piece, liquidation, thinking in schemes, (two) weaknesses, initative, bishop pair, fortress, domination, and transforming one advantage into another. Note that this is less than half of what the book is about!

My first reaction, when I first glanced at the contents, was something like "I've seen all this somewhere else". For example, I recognized many terms from Shereshevsky's Endgame Strategy (like "don't rush" or the "theory of the two weaknesses") and also several well-known theoretical positions from standard works (M?ɬºller/Lamprecht, Dvoretsky). But a less superficial look made clear that M?ɬºller and Pajeken are treating much more. They also pay attention to the more practical aspect of playing endings, under headers such as "defend actively", "fight to the death", "trusting the opponent" and "play for the gallery".

Two strong aspects of How to Play Endgames can be identified:

1) everything that is closely related to endgame technique, can be found in one book;
2) everything is illustrated by a high number of recent examples.

The book is full of games from the last fifteen years. Of course, also classical examples are used to explain certain concepts (Capablanca-Tartakower, New York 1924 to illustrate activity, Fischer-Petrosian, Buenos Aires 1971 to prove that it's more important what is left on the board, not what disappears) but the authors have managed to collect many recent examples to explain certain principles clear or more clear.

It's also important to mention that every part (theme) is finished with a number of exercises. This way, it's very suitable for training material and/or self study.

I haven't really succeeded in finding important flaws or weaknesses in the book. Again, you have to accept that a number of positions (say, 15 to 20%) can be found in previous publications. But the consuming market is changing all the time of course, and there will be enough chess players who don't possess all these books. Players who've finally decided to change their lifes, and want to start investing time and mony in endgames, can safely buy How to Play Endgames (and won't need much else in the near future).

To finish with, an example from the book that made a strong impression on me. The concept of initiative is difficult to describe and can be illustrated more easily with examples. After you've seen the following game, you will understand it a bit more how Kramnik so often manages to win those slightly better endings.[/lang_en]

Peter Doggers's picture
Author: Peter Doggers

Founder and editor-in-chief of ChessVibes.com, Peter is responsible for most of the chess news and tournament reports. Often visiting top events, he also provides photos and videos for the site. He's a 1.e4 player himself, likes Thai food and the Stones.

Chess.com

Latest articles