Reports | March 30, 2006 17:23

Rybka ook menselijk tegen mensen

De tijd dat het schaakprogramma Fritz de alleenheerschappij had, is al lang voorbij. We kennen natuurlijk oudgedienden als Hiarcs en Shredder, maar jonge honden als Zappa, Fruit en Rybka staan te trappelen van ongeduld. De laatste hoort misschien al niet meer in dit rijtje thuis, want de voorsprong die het supersterke schaakprogramma van de Amerikaanse meester Vasik Rajlich inmiddels inneemt op de CEGT-computerratinglijst is met ongeveer 150 ratingpunten enorm.

Een interview met Rajlich, gehouden op 5 maart dit jaar, is hier als podcast te downloaden. De programmeur vertelt onder andere dat hij pas in 2003 met schaakprogrammeren begon. Hij denkt dat Rybka het beter doet dan andere programma's op de beide hoofdgebieden evaluatie en zoeken. Verder gelooft hij niet dat Rybka's dynamische stijl beter is dan die van andere engines: "Er is geen ?¢‚ǨÀúbetere stijl'. Op dit moment werkt de dynamische Rybkastijl gewoon, maar dit zou kunnen veranderen in de toekomst." Ten slotte, op de vraag wat hij van Adams-HYDRA vond: "Computer-mensmatches zeggen ons [programmeurs, pd] niet veel. Gebaseerd op de dingen die nu gebeurd zijn zeg ik: mensen zijn in een praktische toernooipartij geen partij meer."

Afgelopen week speelde Rybka voor het eerst mee in een toernooi met verder alleen menselijke tegenstanders: het Torneo Magistral de Ajedrez Copa ENTEL in Santiago, Chili. Dat Rybka de woorden van zijn geestelijk vader waarmaakte en het toernooi won met 9 uit 10, was geen verrassing. Interessanter zijn de eerste partijen die Rybka tegen menselijke schakers speelde. Rybka wordt immers zelf geroemd om de menselijkheid van zijn spel en inderdaad: de partijen zien er vrij normaal uit. Oordeel zelf!

>> speel de partijen van Rybka in Chili na

Peter Doggers's picture
Author: Peter Doggers

Founder and editor-in-chief of ChessVibes.com, Peter is responsible for most of the chess news and tournament reports. Often visiting top events, he also provides photos and videos for the site. He's a 1.e4 player himself, likes Thai food and the Stones.

Chess.com

Comments

Dennis's picture

Beste rapanui2 (wie?)

Ik bedoel te zeggen dat er niet (meer) zoiets is als 'menselijk schaak' en 'computerschaak'. Tuurlijk, als iemand Df7+ speelt die gewoon met Kxf7 gepakt kan (en moet) worden omdat het dan een elementair gewonnen eindspel is dat blijkbaar in de eindspeldatabase zit, dan is het vermoeden wel erg groot dat het om een computer gaat. Maar dat zijn flauwe gevallen.

Mijn bewering is dat je in middenspelen niet kan herkennen of het door een mens dan wel door een computer wordt gespeeld (de Turing test waarover ik het had). En als dat niet kan, dan is er dus ook niet zoiets als menselijk schaak dan wel computerschaak.

Met alle respect voor Xander Wemmers, maar wanneer je de partij Van der Werf-Wemmers van de laatste KNSB ronde naspeelt (http://www.schakers.info/gameviewer/partijen/vdwerf-wemmers.htm#top) dan lijkt het erop dat zwart besluiteloos "computerschaak" speelt: stukken worden schijnbaar doelloos heen en weer gespeeld. Toch is het een mens. En een sterke ook!

Dat mensen van computers kunnen winnen door bepaalde strategie?ɬ´n is tegenwoordig nog maar heeeeeel zelden. Vraag maar aan Kasparov of Adams...

Ik ben wel ge?ɬØnteresseerd: definieer eens wat een computerzet is, en wat een menselijke zet is? Hoe herken je die? Of hoe herken je een partij door een mens dan wel door een computer gespeeld?

Jij hebt het over nadruk op plannen, initiatief, bekende combinatiepatronen, structuren. Maar hoe herken je de plannen dan? En Shredder staat bekend om het feit dat hij initiatief wil en daar vaak een pionnetje voor over heeft. En veel computers weten ook van bekende combinatiepatronen, en (pion)structuren.

Ik beweer dat mensen het onderscheid niet kunnen maken. Als ik 100 willekeurige partijen geef en vraag om de computerspelers eruit te halen, dan kan niemand dat ook maar bij benadering aangeven.

Dit doet me allemaal erg denken aan de commentaren die Kasparov gaf op de zet 37.Le4 (plaats van het alom verwachte 37.Db6) van Deep Blue in de tweede partij van de tweede match. Kasparov beweerde dat deze zet alleen gespeeld zou kunnen zijn door spelers als Anand, Kramnik, en Ivanchuk. Maar het was toch echt Deep Blue (hoewel hij het zelf nog steeds niet gelooft).

Zie Seirawan Y. (1997). The Kasparov -- DEEP BLUE games. ICCA Journal, Vol. 20, No. 2, p. 113.
En ook Kasparov G. (1998). My 1997 Experience with DEEP BLUE. ICCA Journal, Vol. 21, No. 1, p. 48.

rapanui2's picture

Dennis, schakers lijken me prima in staat bewust of onbewust onderscheid te maken tussen 'menselijk' schaak (nadruk op plannen, initiatief, bekende combinatiepatronen, structuren) en 'computerschaak' (concreet, minder 'standaard'-plannen, meer tactiek gebaseerd op toevalligheden in de stelling). Hoe verklaar je anders dat mensen met bepaalde strategieen van computers kunnen winnen? Dat kan alleen als ze weten hoe een computer ongeveer speelt, wat hij wel en niet kan, en hoe een mens denkt en niet denkt. De Turing-test heeft daar niets mee te maken: die is juist speciaal ontworpen om de menselijke intuitie te verwarren!

Natuurlijk, een mens doet ook wel eens een 'computerzet' en omgekeerd, maar het is een onderschatting van de vermogens van het menselijk brein om te veronderstellen dat mensen niet globaal in staat zouden zijn onderscheid aan te brengen -al is het maar op intuitief niveau- tussen de algemene lijn in een computerpartij en een menselijk duel.

Dennis Breuker's picture

"Rybka wordt immers zelf geroemd om de menselijkheid van zijn spel en inderdaad: de partijen zien er vrij normaal uit."

Tsja. Alsof mensen kunnen bepalen of een partij door een mens dan wel een machine is gespeeld. Die Turing test is allang een gepasseerd station. Wij kunnen het verschil niet zien. Wil je beweren dat jij de partijen die door Rybka zijn gespeeld menselijker vindt dan partijen die bv. Fritz/Hiarcs/Shredder speelt? Hoe meet je dat dan?

Je bedoelt toch niet dat het programma af en toe speculatief speelt?! Is dat dan menselijk? Het is maar een stijl. Zo had je ook jarenm geleden Chess System Tal dat onverantwoorde offers deed, maar het zag er spectaculair en menselijk (whatever that may be) uit.

Latest articles