Reports | November 28, 2006 4:57

The blunders of Kramnik, Petrosian and Reshevsky

[lang_nl]'De beste breister laat wel eens een steek vallen.' Deze uitdrukking ging wel heel erg op vanmiddag in de kunsthal in Bonn want Kramnik produceerde met zijn 34...De3 waarschijnlijk de allerslechtste zet ooit gespeeld door een wereldkampioen. Je kunt het je niet voorstellen maar de Rus, officieel de sterkste schaker op aarde, maakte de grootste fout die je kunt maken in het schaakspel: hij zag mat in ?ɬ©?ɬ©n over het hoofd. En: net als in 2002 blundert hij tegen Deep Fritz opnieuw op de 34ste zet.[/lang_nl][lang_en]'The best knitter drops a stitch sometimes.' This Dutch saying was more than true, this afternoon in the art hall in Bonn, because Kramnik's 34...Qe3 was probably the worst move ever played by a world champion. It's hard to imagine but the Russian, officially the strongest player on earth, made the biggest possible mistake in the game of chess: he allowed a mate in one. And: just like in 2002 he blunders on move 34 against Deep Fritz.[/lang_en]

[lang_nl]'Ach jongen, trek het je niet aan. Het kan de beste overkomen.' Arbiter Albert Vasse zal het niet aangedurfd hebben dit Kramnik toe te fluisteren na het volkomen onwerkelijke einde van de tweede matchpartij.

DEEP FRITZ-Kramnik
Bonn (02), 2006

34...De3?? 35. Dh7 mat.

De wereldkampioen wist in eerste instantie niet goed wat hem was overkomen, zo lezen we op de Chessbase-site: "Kramnik speelde rustig de zet 34...De3, stond op, pakte zijn beker en stond op het punt om naar zijn rustruimte te gaan. Tenminste ?ɬ©?ɬ©n audiocommentator had ook niets door, terwijl de operator van Fritz, Mathias Feist, maar bleef kijken van het bord naar het scherm en terug, nauwelijks in staat te geloven dat hij de juiste zet had ingevoerd.

Fritz liet mat in ?ɬ©?ɬ©n zien, en toen Mathias het op het bord uitvoerde, greep Kramnik kort naar zijn voorhoofd, ging zitten om zijn notatieformulier te ondertekenen en vertrok naar de persconferentie, die hij plichtsgetrouw bijwoonde."

(Hier is een filmpje in WMV-formaat te downloaden van deze persconferentie; het begint na 6 minuten en 37 seconden.)

Bizar gewoon. En het gekke is bovendien dat Kramnik ook in zijn vorige match tegen Deep Fritz, in 2002 in Bahrain, vreselijk blunderde. Het was de vijfde matchpartij en het was ook zet 34 en Fritz had ook een dame en een paard:

DEEP FRITZ-Kramnik
Bahrain (05), 2002

34...Dc4?? 35. Pe7+ en meteen opgegeven want zwarts paard gaat verloren en die van wit niet. In de handen van Deep Fritz is de toch al beruchte combinatie van dame en paard blijkbaar dodelijk. Tegen ook een dame en een paard wint het een stuk, en tegen een dame en een loper loopt het mat!

Bij de blunder van vandaag vraag je je natuurlijk meteen af of dit al eens eerder is voorgekomen, een wereldkampioen die mat in ?ɬ©?ɬ©n mist, en het antwoord is volgens mij nee. Misschien kan het een troost zijn voor Kramnik dat zowel Petrosian als Reshevsky ooit vre-se-lijk blunderden.

Szabo-Reshevsky
Kandidatentoernooi 1953

Als het gaat om schaakcuriosa, dan is er maar ?ɬ©?ɬ©n bron die we moeten raadplegen en dat is Tim Krabb?ɬ©. Hij schrijft in zijn Schaakcuriosa II: "Nu herkent u hem. In deze beroemde stelling overzagen twee van de beste grootmeesters ieder een beginnersmat in twee, 'ohne dass ein Spur von Zeitnot vorlag', aldus het toernooiboek:
20...Lxf6?? 21. Lxf6??
"Beiden missen 21.Dxg6+ Toeval kan dat niet zijn."
21...Lxd5 22. cxd5 Dd6 23. Dc3 Dxd5 24. Tfd1 Df5 25. e4 De6 26. Lg7 b6 27. Lxf8 Kxf8 remise."

Drie jaar later gebeurde het volgende.

Petrosjan-Bronstein
Kandidatentoernooi 1956

36.Pg5?? Pxd6
Hierover schreef Jan Hein Donner: "Bij zoiets staat men verbijsterd toe te kijken. Petrosjan geldt als de beste 'vluggertjes'-speler ter wereld. Juist hij laat zijn dame instaan! (...) ...wat Petrosian hier gebeurde, is het verlamd zijn van de reflexen."

En tien jaar later overkwam het wederom Reshevsky.

Reshevsky-Savon
Petropolis, 1973

Ik citeer Tim Krabb?ɬ© weer, die terugkomt op de eerdere blunder van Reskevsky: "Toch heeft de wraakgodin der schaak-coincidentie het zeer terecht niet willen toestaan dat Reshevsky er zo genadig afkwam en ze heeft hem tenslotte gruwelijk gestraft, alweer in een toernooi om het wereldkampioenschap. Wit had mat kunnen geven in drie: 40.g5+ Kxg5 41.h4+ Kxh4 42.Df4 mat. Als de onheilspellende muziek in een horror-movie doen hier zetnummer en Reshevsky's tijdnoodreputatie een tragische gebeurtenis vermoeden. Dat vermoeden wordt bewaarheid, maar het spoor dat ons daarheen leidde blijkt onzin: want 'ohne dass ein Spur von Zeitnot vorlag', hij had nog twintig minuten, kreeg Reshevsky een hallucinatie. Hij meende dat hij mat in ?ɬ©?ɬ©n kon geven. Aandachtige lezers van dit verhaal begrijpen al met welke zet. De ongelukkige speelde 40.Dxg6+ "Mijn bron vermeldt niet of hij daarbij het woord 'mat' bezigde. Wel dat hij na 40...Lxg6 opgaf."

Vooral deze laatste blunder van Reshevsky, met totaal geen tijdnood, is ongelofelijk. Net zo ongelofelijk als Kramniks blunder van vandaag.[/lang_nl]

[lang_en]'Well, my boy, don't bother too much. It can happen to the best.' Arbiter Albert Vasse wouldn't have dared to whisper this to Kramnik after the totally unreal finish of the second match game.

DEEP FRITZ-Kramnik
Bonn (02), 2006

34...Qe3?? 35. Qh7 mate.

The world champion also had a hard time believing what happened, as can be read at the Chessbase site: "Kramnik played the move 34...Qe3 calmly, stood up, picked up his cup and was about to leave the stage to go to his rest room. At least one audio commentator also noticed nothing, while Fritz operator Mathias Feist kept glancing from the board to the screen and back, hardly able to believe that he had input the correct move.

Fritz was displaying mate in one, and when Mathias executed it on the board Kramnik briefly grasped his forehead, took a seat to sign the score sheet and left for the press conference, which he dutifully attended."

(Hier you can download a video with this press conference in WMV format; it starts after 6 minutes and 37 seconds.)

How bizarre. And the weird thing is that Kramnik also blundered terribly in his first match against Deep Fritz, in 2002 in Bahrain. It was the fifth match game, it was also move 34 and Fritz had a queen and knight too.

DEEP FRITZ-Kramnik
Bahrain (05), 2002

34...Qc4?? 35. Ne7+ and resigned immediately because Black's knight is lost and White's isn't. In the hands of Deep Fritz, the already infamous combination of queen and knight appears to be lethal. Against a queen and knight it wins a piece, and against queen and bishop it leads to mate!

After today's blunder you immediately start wondering if this has happenend before, a world champion missing a mate in one, and I think the answer is no. Perhaps Kramnik can find some consolation in the fact that both Petrosian and Reshevsky also blundered ter-ri-bly.

Szabo-Reshevsky
Candidates tournament, 1953

When speaking about chess curiosities, there's only one source we can look for, and that is Tim Krabb?ɬ©. In his Schaakcuriosa II he writes: "Now you recognize it. In this famous position two of the best grandmasters both overlooked a beginner's mate in two, 'ohne dass ein Spur von Zeitnot vorlag' ['and without a trace of time trouble' - translator's note], according to the tournament book:
20...Bxf6?? 21. Bxf6??
Both overlook 21. Qxg6+. It can't be a coincidence.
21...Bxd5 22. cxd5 Qd6 23. Qc3 Qxd5 24. Rfd1 Qf5 25. e4 Qe6 26. Bg7 b6 27. Bxf8 Kxf8 draw."

Three years later the following happened.

Petrosian-Bronstein
Candidates tournament, 1956

36.Ng5?? Nxd6
Jan Hein Donner wrote about this: "At something like this you watch with complete astonishment. Petrosian is known as the best blitz player in the world. And it is him who lets his queen en prise! (...) ...what happened to Petrosian here, is the paralysis of the reflexes."

And ten years later it happened again to Reshevsky.

Reshevsky-Savon
Petropolis, 1973

Again I cite Tim Krabb?ɬ©, who comes back to Reshevsky's earlier blunder: "Still, the chess goddess of chess coincidence was right for not allowing Reshevsky to get away with it like this. At the end she punished him horribly, again in a tournament for the world championship. White could have delivered mate in three: 40.g5+ Kxg5 41.h4+ Kxh4 42.Qf4 mate. Like ominous music in a horror movie the move number and Reshevsky's time trouble reputation suspect a tragical incident. This suspicion becomes reality, but the road that led us to it appeared to be nonsense: because 'ohne dass ein Spur von Zeitnot vorlag', he had twenty minutes left, Reshevsky got a hallucination. He thouht he could give a mate in one. Attentive readers of this story understand with what move. The unortunate played 40.Qxg6+. My source doesn't mention if he spoke the word 'mate'. It does mention that after 40...Bxg6 he resigned immediately."

Especially this last blunder by Reshevsky, with no time trouble at all, was unbelievable. As unbelievable as Kramnik's blunder today.[/lang_en]

Peter Doggers's picture
Author: Peter Doggers

Founder and editor-in-chief of ChessVibes.com, Peter is responsible for most of the chess news and tournament reports. Often visiting top events, he also provides photos and videos for the site. He's a 1.e4 player himself, likes Thai food and the Stones.

Chess.com

Comments

Pieter Priems's picture

Blijkbaar zoekt een mens niet alle mogelijkheden af die er zijn, maar denkt ie vanuit patronen (kenmerken).
De focus op dat onderdeel maakt wellicht dat de gewone korte termijn check op schaak, slaan ect wel eens over het hoofd wordt gezien.
Gelukkig het zijn mensen en geen machines! Dat maakt zo'n match des te leuker.

Hugo's picture

Is Albert Vasser niet arbiter?

doggy's picture

Klopt, thx, aangepast.

Arnoud's picture

Bij Bronstein-Petrosjan was er nog wel een verklaring, want zwart had al zetten lang niets kunnen doen dan zijn paard of dame heen er weer zetten. Petrosjan vergat gewoon te kijken wat het paard nog kon doen...

(overkomt ons dat niet allemaal van tijd tot tijd?)

Pieter Priems's picture

Grappig is dat Kramnik meld dat ie wel de checks deed, maar het niet zag! Wellicht is het minder makkelijk te zien dat een paard op f8 ook naar achteren kijk (h7). Met een paard op g5 kijkt iedereen automatisch naar Dh7 mat. Maar ja van een wereld kampioen mag je verwachten dat ie dat ziet. Het blijft een fenomeen.

doggy's picture

@ Arnoud: toen ik de partij naspeelde was mijn eerste reflex: '34...De3 met dameruil ziet er sterk uit'. Je hoeft er geen wereldkampioen voor te zijn inderdaad...

Latest articles