Reviews | November 25, 2007 3:52

[lang_nl]Recensie: On the Edge of Elista, Topalov-Kramnik 2006[/lang_nl][lang_en]Review: On the Edge of Elista, Topalov-Kramnik 2006[/lang_en]

[lang_nl]Toen de hoofdredacteur mij vroeg om een recensie van dit boek, wist ik dat het geen eenvoudige klus zou worden. Bijna alles is al gezegd over de controversi?ɬ´le tweekamp tussen Veselin Topalov en Vladimir Kramnik, die iets meer dan een jaar geleden in Elista werd gehouden. Voor deze recensie wilde ik dan ook iets nieuws om over te schrijven. Daarom volgt hier een kleine disclaimer vooraf: deze recensie gaat niet over de eigenlijke Toiletgate controverse en de argumenten die beide kampen hebben aangevoerd. In plaats daarvan zal ik me proberen te richten op het perspectief en de algemene gedachte achter het book. Mijns inziens gaat het boek helemaal niet over 'Toiletgate' als zodanig, maar over iets totaal anders.[/lang_nl]

[lang_en]When the editor in chief asked me to review this book, I knew it wasn't going to be easy. Almost everything has already been said about the controversial match between Veselin Topalov and Vladimir Kramnik, which was held in Elista slighty more than a year ago. For this review I wanted something new to write about. So, let me give a small disclaimer in advance: this review is not about the actual Toiletgate controversy and the arguments from both camps. Instead, I will try to focus on the perspective and the general idea behind the book. In my opinion, it is not at all about 'Toiletgate', but about something else altogether.[/lang_en]

[lang_nl]Geweldig nieuws
Nu is er dus een Engelse vertaling (uitgegeven door Russell Enterprises) van het boek Toaletnata Voyna (Toilet oorlog) van de Bulgaarse journalist Zhivko Ginchev. De Engelse titel is minder sensationeel, en meer to the point: Topalov-Kramnik, 2006 World Chess Championship - On the Edge of Elista. Let wel: dit moet het dus het boek zijn dat, volgens het Bulgaarse team, nieuw en belangrijk ?¢‚ǨÀúbewijs' zou leveren voor allerlei aantijgingen die tijdens en na de match gemaakt zijn. Het boek staat inderdaad vol met insinuaties en aantijgingen, maar bewijsmateriaal is niet te bespeuren.

De oorspronkelijke Bulgaarse uitgave, die ik hier voor me heb liggen, bestaat uit persoonlijke indrukken en anekdotes van Ginchev, die de enige auteur is van die uitgave. Ginchev was tijdens de match in Elista, samen met het Bulgaarse team.

Op het eerste gezicht ziet de Bulgaarse uitgave er iets aantrekkelijker uit dan de Engelse. Om te beginnen bevat het veel mooie kleurenfoto's en er is tenminste geen onduidelijkheid over wie de auteur is.

De Engelse editie is tweesnijdender. Er zijn nu opeens twee auteurs, namelijk Topalov en Ginchev, en op de achterkant valt te lezen: 'Dit is Topalovss allrpersoonlijkste verslag.' Ginchev wordt nu alleen als ?¢‚ǨÀúco-auteur' genoemd. Dit is duidelijk oneerlijk richting Ginchev, die het grootste deel van het boek geschreven heeft. Sterker nog, het grootste deel is een exacte vertaling van de Bulgaarse tekst van Ginchev. ' Zal wel te maken hebben met marketing, dus laten we het de uitgever maar vergeven. De kleurenfoto's zijn wel verdwenen, en zijn vervangen door een groot aantal ?¢‚Ǩ¬¶ diagrammen en diepte-analyses door Topalov.

Dat laatste is natuurijk geweldig nieuws. Er is ook een zeer lang voorwoord, geschreven door Topalov zelf. Hij deelt daarin zijn persoonlijke gedachten en gevoelens over de match, en ook over de situatie in de schaakwereld zoals die in het verleden was, en zijn verwachtingen voor de toekomst. (Het voorwoord is geschreven v?ɬ??ɬ?r het meest recente WK in Mexico, gewonnen door Anand.)

Oom Nachko
In het begin dacht ik dat de 64.000-gulden-vraag de volgende zou zijn: overtuigt het boek ons ervan dat de Russen zouden hebben kunnen valsspelen, zoals het Bulgaarse team beweert? Maar terwijl ik aan het lezen was, begon ik langzaam te beseffen dat het boek daar helemaal niet over ging?¢‚Ǩ¬¶ Hoe dan ook, ik zei dat ik me op andere aspecten zou concentreren dan alleen inhoudelijke argumenten.

Zhivko GinchevTen eerste moet worden opgemerkt is dat Ginchev, die het grootste deel geschreven heeft, misschien een goede journalist is, maar bepaald geen groot schrijver. Natuurlijk valt het hem niet kwalijk te nemen dat hij wat couleur locale heeft toegevoegd, en we zullen hem zeker niet verwijten dat hij iets geschreven heeft over de toeristische tripjes die hij met de andere Bulgaren maakte, of over de kwaliteit van het eten en de kwantiteit van de drankjes. Maar het is duidelijk dat niemand tegen hem gezegd heeft dat hij soms misschien maar wat moest schrappen, zoals duidelijk wordt uit het volgende typische fragment:

Ik bestelde koffie, ging voor mijn computer zitten en opende de Bulgaarse sportwebsites. Een nieuwsbericht deed me rillen. De god van het voetbal had Oom Nachko opgesteld in het hemelse elftal. Hij was mijn favoriete speler. Ik was van kindsaf een groot fan van het Loko team in Sofia. Mijn vader, hij ruste in vrede, miste nooit een wedstrijd op TV, en als Loko ergens in de buurt van Haskovo speelde, gingen we altijd naar het stadion. Ik zal nooit vergeten hoe mijn moeder zat te zeuren als hij mijn broer en mij onze sjaals omdeed, niets tegen haar argumenten inbrengend dat het koud was en dat het sneeuwde. Mijn vader was de enige supporter van Loko in ons dorp en hij werd gerespecteerd door alle fans van Levski en CSKA. We hadden een grote televisie thuis, en de meeste fans van het dorp kwamen bij ons thuis de wedstrijden kijken?¢‚Ǩ¬¶.

En zo babbelt Ginchev nog even verder, een volle paragraaf om precies te zijn, zonder de geringste suggestie dat het ook maar iets te maken heeft met de match, de spelers, de omstandigheden, of de match situatie. Voor een boek over een van de opwindendste schaakmatches aller tijden, bevat het opvallend veel onopwindend proza.

Don KingNatuurlijk zijn er ook momenten waarop Ginchev w?ɬ®l een interessante opmerking maakt ?¢‚Ǩ‚Äú bijvoorbeeld door Topalovs manager Silvio Danailov te vergelijken met bokspromotor Don King ?¢‚Ǩ‚Äú maar je vraagt je meteen af of Ginchev, die het kennelijk als compliment richting Danailov bedoeld heeft, zich bewust was van Kings criminele verleden.

Wat me tot een belangrijker punt brengt: Ginchev is als observeerder volkomen bevooroordeeld. Dit is m.i. al vrij dubieus voor iedere journalist, maar 't is helemaal slecht nieuws voor lezers die gehoopt hadden een objectief of althans een eerlijk verslag van de match te krijgen. Voor een boek dat een belangrijke rol wil spelen in het onthullen van enig ?¢‚ǨÀúbewijs' aangaande ?¢‚ǨÀúde waarheid', kon het niet veel beroerder.

Geen misverstand: ik heb het niet over argumenten, over wie er gelijk heeft en wie niet. Waar het om gaat is dat de schrijfstijl, het perspectief en de stem van de auteur zelf alle geloofwaardigheid van een objectief standpunt onmogelijk maken. Ter verduidelijking hier alvast twee voorbeelden:

p. 36 [Voor de match, als ze een paar politieagenten zien]: ?جø¬??Ze zullen ons overal in de gaten houden, wat ik je brom,?جø¬?? mompelde ik tijdens het ontbijt. [En dit is de man die een objectief verslag van de tweekamp gaat schrijven?]

p. 119 [Na het lezen van enige meningen op webforums over ?¢‚ǨÀúhet schandaal']: Bulgaarse forums betoogden natuurlijk steun, maar ik was verbijsterd om te zien dat zelfs op Russische forums sommige mensen verstandig waren en Kramniks positie niet blind accepteerden. [Als de Bulgaren Topalov steunen is dat normaal, maar als niet alle Russen Kramnik steunen, zijn ze ?¢‚ǨÀúverstandig'.]

Uit deze indirecte opmerkingen is het voor mij vrij duidelijk dat Ginchev, hoe hard hij ook zijn best doet om objectief over te komen en ?¢‚ǨÀúbeide kanten van het verhaal' te tonen (bijv. door ook de open brieven van Kramniks team af te drukken), in feite niet objectief is.

Door de bliksem getroffen
Maar, wacht even, zult u zeggen, hoe weet je eigenlijk dat het boek ?ɬºberhaupt objectief wil zijn? Staat er niet op de achterkant dat het een persoonlijk verslag van de gebeurtenissen is?

Okee, laat ik de vraag eens omdraaien. Stel dat het geen objectief verslag is. Dan zouden we voortdurend subjectieve en uitgesproken meningen verwachten. Maar die zijn er bijna niet, behalve tussen de regels door zoals in de voorbeelden hierboven. Waarom alle brieven, statements, documenten oplepelen zonder een enkele commentaar of opmerkingen erbij? Waarom alleen meningen en verdenkingen citeren die door anderen worden geuit? Als het geen objectief verslag is, wat is het dan wel?

Nog een paar voorbeelden:

p. 62 [Net voor het begin van de tweede partij, als iemand van het Bulgaarse team heeft opgemerkt dat Kramnik vaak naar het toilet gaat]:

"We moeten videobeelden van die kamer vragen!" snauwde de Generaal [Djonkov] "Ze zeiden dat alle toeschouwers gecontroleerd zouden worden op mobieltjes, maar dat is gewoon onzin,?جø¬?? zei de ?¢‚ǨÀúPsychic' [Georgiev]. ?¢‚Ǩ?ìEr zaten zelfs mensen met hun mobieltje aan. Die zogenaamde ?¢‚ǨÀústrenge veiligheidsmaatregelen' zouden wel eens volkomen flauwekul kunnen blijken. ?¢‚Ǩ?ìLaten we kijken wat er vandaag gebeurt en dan schrijven we een offici?ɬ´le brief aan Bovaev,?جø¬?? zei de Manager.

Nu zou je verwachten dat de journalist Ginchev een verstandige vraag stelt, zoals 'heb je toevallig foto's genomen van die mensen met hun mobieltjes?' of: 'misschien vind Kramnik het gewoon prettig om de ruimte in zijn toilet te gebruiken?'.
En zelfs als het echt je dag niet was, dan zou iedereen toch in elk geval nog wel zelf willen kijken wat er zou gebeuren in de speelzaal?¢‚Ǩ¬¶ Maar wat doet Ginchev? Hij loopt weg om de partij op internet te gaan bekijken. Inderdaad: op internet ?¢‚Ǩ‚Äú waar je alleen de zetten kunt volgen, niet de daadwerkelijke situatie in de speelzaal of op het podium.

p. 119 [Na de vierde partij, als er net een inspectie heeft plaatsgevonden van Kramnik's toilet:]

"Wat is er gebeurd, heb je iets gevonden tijdens de controle?" vroeg ik vanaf de deur. De Generaal glimlachte maar zij niets. De ?¢‚ǨÀúPsychic' was aan het bellen en de Manager ging in stilte naar zijn kamer. "Kom op jongens, vertel het me, " hield ik aan. "Geef me het kabeltje van de camera om de foto's te downloaden, dan zie je het vanzelf" zei Paren. "We hebben een computerkabel in het plafond gevonden." Ik had het gevoel alsof ik door de bliksem werd getroffen. [Lett.:'Hit by a train' - red.] ?¢‚Ǩ?ìDit is een grap, toch?"

Ik herinner me nog wat ik dacht toen ik het nieuws hoorde over de kabel in Kramniks toilet: 'Ze hebben Topalov's toilet natuurlijk ook gecontroleerd?' En ik ben er vrij zeker van dat mijn volgende gedachte was: 'Maar wat heb je aan een kabel zonder apparaat waarmee Kramnik verbinding kan maken?' of iets soortgelijks om het te verklaren. En dat deed klaarblijkelijk iedereen. Maar ik kan me niet herinneren dat iemand het gevoel had door de bliksem te zijn getroffen..

Het probleem met de Russen
Genoeg. Ginchev stelt in het hele boek geen enkele kritische vraag, er worden geen zaken opgelost, er wordt geen bewijs gepresenteerd (behalve dan het ?¢‚ǨÀúbewijs' dat we toch al kenden). Laten we er geen tijd meer aan verspillen ?¢‚Ǩ‚Äú laten we kijken wat Topalov zelf te zeggen heeft over de match. Want laten we wel wezen, Ginchev is gewoon Ginchev, maar Topalov is een van de grootste spelers uit de geschiedenis van het schaken.

Topalov is in het voorwoord heel duidelijk over zijn bedoeling.

Ik zal niet beweren dat ik een geweldig boek geschreven heb. Ik beweer niet dat de partijanalyses perfect zijn. (?¢‚Ǩ¬¶) Ook in mijn kijk op de match als geheel zal ik niet beweren geheel objectief te zijn, maar ik denk dat lezers het interessant zullen vinden om te lezen over mijn persoonlijke ervaringen en gevoels tijdens die weken in Elista. Ik heb wel geprobeerd om een begrijpelijk verhaal te schrijven.

Dit klinkt volkomen redelijk. Ik vond de meeste schaaktechnische commentaren tamelijk kort, en waar Topalov wel meer schrijft, gaat het over politiek, psychologie en zijn gevoelens over de situatie in de match.

In het voorwoord noemt Topalov een aantal goede punten over de chaos van vorige WK matches. Ook in zijn uitleg van de huidige status-quo in de schaakwereld kan ik een heel eind meegaan, vooral als hij opmerkt: "Maar de waarheid is dat bijna alle kampioenen hun privileges gebruikt hebben om er voordeel door te krijgen. Geef ze eens ongelijk: dit is de aard van de mens?جø¬?? en een paar pagina's verderop zegt hij dat "wat Silvio en mij interesseerde in een match met Kramnik was niet een moreel principe, maar een aantrekkelijk financieel aanbod."

Op dit soort momenten is Topalov een echte heer die niet te arrogant is om toe te geven dat hij weet hoe het er in de echte wereld aan toegaat. En hij lijkt helemaal geen hekel te hebben aan sommige van zijn collega's.

Of toch wel? Net toen ik weer sympathie voor Topalov begon te krijgen, schrijft hij het volgende over Kramnik:

"Zijn stijl wordt vaak omschreven als saai."

[Tsja, mensen schrijven zoveel.]

"Hij is geen goede teamspeler, omdat zijn persoonlijk belang altijd belangrijker is dan het teambelang. Bijna alle teams waar Kramnik op het eerste bord speelt, zijn onsuccesvol.?جø¬??

Deze goedkope opmerkingen doen me denken aan de man die ik ooit hoorde zeggen dat het genie Dennis Bergkamp ?¢‚ǨÀúniet genoeg scoort' ?¢‚Ǩ‚Äú alsof je alleen goed kunt voetballen als je veel doelpunten maakt.

Even verderop wordt het serieuzer:

Ik denk niet dat Vladimir zelf gelooft dat hij de beste speler ter wereld is, en daarom probeert hij voortdurend voordeel te krijgen voordat de strijd begint. Geobsedeerd door het idee dat hij de titel tegen alle kosten moet behouden, zal hij niet aarzelen om ethische normen te breken. Ik heb gehoord dat de volgende match misschien in Duitsland gehouden wordt, en in dat geval zal deze worden georganiseerd door zijn eigen manager Hensel en worden gesponsord door Josef Resch, een Duitse zakenman die openlijk voor Kramnik is."

Dit is een serieuze beschuldiging, en waarmee wordt hij onderbouwd? Met een vaag gerucht. Wat gebeurt hier? Waar is de eerlijke en redelijke Topalov gebleven? Zou het kunnen dat er een diepere reden is voor Topalovs plotseling bittere toon?

Inderdaad is die er. Op de volgende pagina wordt alles duidelijk:

Ik vrees dat we terug zullen keren naar een oude dubbele standaard die de schaakwereld al langer kent: dat alle spelers gelijk zijn, maar Russische wereldkampioenen gelijker dan andere.

Volgens mij is dit de meest onthullende opmerking van het boek. Het gaat niet om kabels, niet om toiletten, zelfs niet om het bewijzen wie er uiteindelijk gelijk heeft ?¢‚Ǩ‚Äú het gaat erom te laten zien hoe gemeen die Russen zijn.

En opeens duikt het overal op, in het proza van zowel Topalov als Ginchev. Ginchev schrijft bijvoorbeeld dat wanneer mensen uit Kalmukki?ɬ´ Kramnik lijken te steunen, dat natuurlijk is omdat ze bang zijn voor druk vanuit Rusland. Maar Kalmukki?ɬ´rs die voor Topalov zijn, zijn juist helemaal klaar met die druk vanuit Rusland. Hoe je het ook bekijkt, het ligt altijd aan de druk vanuit Rusland. Dit voorbeeld is bijna grappig, net als het feit dat terwijl Topalov en de Bulgaren de lezer ervan willen overtuigen dat het onmogelijk is om als buitenlander Wereldkampioen te worden in een Russische staat als Kalmukki?ɬ´, Ginchev ook vol trots opmerkt dat de Bulgaarse Antoneta Stefanova in 2004 dameswereldkampioene werd in ?¢‚Ǩ¬¶ Elista. Heel overtuigend!

Maar het is niet allemaal zo grappig. Lees hoe Danailov praat over het veronderstelde valsspelen:

Toen daagde het me dat Iljoemzjinov ook in de hoek was gezet door de Russen. Hij weet van de computer, maar hij moet doen alsof hij het niet ziet omdat zijn bazen vanuit het Kremnik hem een kopje kleiner zullen maken.

En hoewel het begrijpelijk is dat de anti-Russische sentimenten hoog opliepen toen bekend werd dat Anna Politkovskaya vermoord was (p. 170), vond ik het toch opvallend dat middenin een discussie over politieke moorden in Rusland, het gesprek opeens komt op ?¢‚Ǩ¬¶ Kramnik. Misschien begin ik nu zelf paranoide te worden, dus ik stop ermee.

Een klein, risicoloos plusje
On the Edge of Elista is een van de merkwaardigste boeken die ik in lange tijd gelezen heb. Het lijkt me duidelijk dat er aan Bulgaarse zijde nog veel frustratie zit, maar volgens mij niet zozeer vanwege het ?¢‚ǨÀútoilet schandaal'. Tenslotte wordt in het boek geen enkel nieuw bewijsmateriaal aangedragen, alleen maar vaagheid zoals 'het aantal toiletbezoeken overschreed duidelijk de norm' (Welke norm? Wiens norm?).

Nee, het hoofdthema van het boek is de alom aanwezig angst en verdenking jegens Rusland. Zeker, zelfs een oppervlakkige blik op het materiaal leert dat de Russen waarschijnlijk inderdaad wel geprobeerd hebben om het Bulgaarse team een beetje te pesten met allerlei kleine ongemakkelijkheden. Ik heb zelf in Rusland gewoond, en dat soort dingen gebeuren nu eenmaal. Rusland is geen Zweden ?¢‚Ǩ‚Äú maar Bulgarije is dat ook niet. En natuurlijk zijn politieke moorden verschrikkelijk en is de Russische politiek momenteel bepaald niet fris te noemen. Maar het is een lange weg van zulke kleine pesterijtjes naar een grote Russische complottheorie tot aan het Kremlin aan toe.

En zelfs bij die kleine irritaties zijn er merkwaardige tegenstrijdigheden in de verhalen van Topalov en Ginchev. Ginchev besteedt bijvoorbeeld veel ruimte om te laten zien dat er allerlei problemen waren met het eten, terwijl Topalov eenvoudigweg zegt dat het eten goed was. Wie er ook gelijk heeft: waarom is daar geen redacteur over gevallen?

Ik wil deze recensie positief eindigen. Er werd tenslotte ook nog geschaakt in Elista. Topalov is terecht beroemd om zijn instructieve uitleg, en van een opmerking als deze word ik heel blij:

Hier besefte ik dat mijn openingskeuze fout was geweest, aangezien zwart geen speelbare stelling gekregen heeft. Na de volgende objectief gezien correcte [zetten], speelt wit e2-e4, Lc1-e3, f2-f3 waarna het eindspel me doet denken aan de klassieke variant van het Nimzo-Indisch, eindspelen waar mijn tegenstander zo van houdt als hij wit heeft. In die stellingen heeft wit een klein, risicoloos plusje, en dat was precies het soort stelling dat ik wilde vermijden.

Dat klinkt beter! (Overigens: in een recente recensie voor Chess Today, geeft GM Steingrimsson dit boek de maximale 5 sterren, naar ik begrijp hoofdzakelijk omdat Topalovs commentaar heel persoonlijk en psychologisch onthullend is. Het is waar dat Topalov in het boek heel eerlijk is, maar naar mijn mening hebben zijn emoties de meer schaaktechnische opmerkingen zoals bovenstaande, te vaak beneveld. Of misschien heeft GM Steingrimsson minder explicitiet schaakuitleg nodig dan een gewone sterveling zoals ik.)

Hoe het ook zij, Topalov is nog jong: laten we hopen dat hij snel van gedachten verandert. Ik zal niet de enige zijn die uitkijkt naar een tweede match met Kramnik: dat zullen alle spelers doen die schaken leuker vinden dan complottheorie?ɬ´n. [/lang_nl]

[lang_en]Great news
So, we finally have the English translation (published by Russell Enterprises) of the book Toaletnata Voyna (Toilet war) by the Bulgarian journalist Zhivko Ginchev. The English title is less sensational, and more to the point: Topalov-Kramnik, 2006 World Chess Championship - On the Edge of Elista. Remember, this is supposed to be the book that, according to the Bulgarian team, would reveal new and important 'evidence' for all sorts of allegations that were made during and after the match. Well, the book is definitely full of insinuations and allegations, but it's not about evidence.

The original Bulgarian edition, which I have here in front of me, consists of personal impressions and anecdotes by Ginchev, who is also the sole author for that edition. During the match, Ginchev was in Elista together with the Bulgarian team.

From a first glance, the Bulgarian edition looks slightly more attractive than the English one. For starters, it contains a lot of good colour-photographs and at least there is no confusion about who's the author.

The English edition is more ambiguous. There are now two authors, namely Topalov and Ginchev, and on the back it says: 'This is Topalov's very personal account.' Ginchev is now only mentioned as 'co-author'. This is clearly unfair to Ginchev, who wrote most of the book. Indeed, most of the book is an exact translation of Ginchev's Bulgarian text. I guess it's the usual marketing trick, so we'll forgive the publisher for this. The colour-photographs are gone, though, and have been replaced by a lot of ... diagrams and in-depth analysis by Topalov.

The latter is, of course, great news. There's also a very extensive preface written by Topalov himself. In it, he shares his personal thoughts and feelings about the match and also about the situation in the chess world in the (recent) past and his expectations for the future. (It was written before the most recent World Championship in Mexico, won by Anand.)

Uncle Nachko
At the start, it seemed to me that the 64,000 dollar question would be this: does the book convince us that the Russians might have cheated, as the Bulgarian team claims? But while I was reading, I slowly realized that the book wasn't exactly about that at all... Anyway, I promised to focus on other things than arguments alone.

Zhivko GinchevThe first thing to note is that Ginchev, who did most of the writing, may be a good journalist, but he sure isn't a great writer. Of course he can't be blamed for including some couleur locale, and we sure won't blame him for writing something about the tourist trips he made together with the other Bulgarians, or about the quality of the food and the quantity of drinks. But he obviously wasn't restrained in any way at all, as is clear from the following typical fragment:

I ordered coffee, sat in front of the computer and opened the Bulgarian sports websites. A piece of news made me shiver. The football god had taken Uncle Nachko for the heavenly team. He was my favorite player. I was a crazy fan of the team Loko (Sofia) since my childhood. My father, may he rest in peace, never missed a match on TV and when Loko played anywhere near Haskovo we were always at the stadium. I will never forget my mother nagging while he wrapped the shawls around my brother and me, not uttering a word against her arguments that it was cold and snowing. My father was the only supporter of Loko in our village and he had the respect of all supporters of the Levski and CSKA teams. We had a big TV set at the time and most of the fans of the village came to watch matches at our home...

And on it goes, for another whole paragraph, without the slightest suggestion that it has anything to do with the match, the players, the setting, or the match situation. For a book about one of the most exciting chess matches in history, it sure contains an awful lot of unexciting prose.

Don KingOf course, there are moments where Ginchev does make a worthwile comment - like comparing Topalov's manager Silvio Danailov with boxing-promoter Don King - but one immediately wonders whether Ginchev, who apparently meant it as a way to praise Danailov, was aware of King's criminal past.

Which brings me to a more crucial point: Ginchev the observer is completely biased. This is pretty bad news for any journalist, in my opinion, but it's even worse news for readers who had hoped to read an objective or at least honest account of the match. For a book that aims to play an important role in revealing any 'evidence' about 'the truth', it couldn't have done worse.

Don't get me wrong: I'm not talking about any arguments, about who's right or wrong. I'm talking about the style, the perspective, and the author's voice itself that destroys all credibility in any objective point of view. Let me make this clear for now with two examples.

p. 36 [Before the match, when they spot a couple of police officers]: "We'll be watched everywhere here, no kidding," I mumbled at breakfast. [And this is the man who's going to write an objective report about the match?]

p. 119 [After checking some opinions on web forums about the 'scandal']: Bulgarian forums of course expressed support, but I was amazed to see that even in Russian forums lots of people thought sensibly and didn't blindly accept Kramnik's position. [When the Bulgarians support Topalov, it's normal, but when Russians don't all support Kramnik, they're 'sensible'.]

From these indirect remarks it's pretty clear to me that Ginchev, however hard he's trying to be objective and 'showing both sides of the story' (e.g. by publishing the open letters from the Kramnik team as well), is actually not objective.

Hit by a train
But wait a minute, you might object, how do you know the book is supposed to be objective in the first place? Didn't it say at the back that it's a personal account of the things that happened?

Well, let me turn the question around: suppose it's not an objective account. We would then expect subjective, outspoken opinions all the time. But there are almost none, except between the lines like the examples above. Why copy-paste all letters, statements, documents without any comments or remarks at all? Why only quote opinions and suspicions uttered by others? It had better be an objective account!

Again, a few examples:

p. 62 [Right before the second game, when someone of the Bulgarian team has noticed that Kramnik visits the toilets a lot]:

"We must request the videotapes from his room!" the General [Djonkov] snapped. "They said all spectators will be checked for mobile phones, but it's just rubbish," said the Psychic [Georgiev]. "There were even people with their phones switched on. These supposedly 'rigid security measures' might just turn out to be a complete sham." "Let's see what happens today and then we'll write an official letter to Bovaev," the Manager said.

Now you'd expect the journalist Ginchev to ask at least a sensible question, like 'did you happen to take any photographs of these people with phones?' or: 'perhaps Kramnik just likes to use the space of his bathroom?'. And even if he wasn't very sharp that day, you would definitely expect anyone to be anxious to watch for himself what would happen in the playing hall... But what does Ginchev do? He walks away to watch the game from the internet. That's right: from the internet - where you can only follow the moves, not the actual situation in the playing hall or on stage.

p. 119 [After the fourth game, when there has just been an inspection in Kramnik's bathroom:]

"What happened, did you find anything during the check?" I asked straight from the door? The General was smiling but said nothing. The Psychic was on the phone and the Manager went up to his room in silence. "Come on, guys, tell me," I insisted. "Give me the cable for the camera to download the pictures and you'll see for yourself," Paren said. "We found a computer cable in the ceiling." I felt like I'd been hit by a train. "You're kidding, aren't you?"

I remember what I thought when I first heard the news about the cable in Kramnik's bathroom: 'Surely they've checked Topalov's bathroom too?' And I'm pretty sure the next thing I thought was: 'But what good's a cable without a device for Kramnik to connect to?' or something else to make sense of it all. And so, it seemed, was everybody else. But I don't recall anyone feeling like they'd been hit by a train...

The problem with the Russians
But enough already. No single critical question is raised by Ginchev throughout the book, no issue resolved, no evidence presented (except for the 'evidence' we already knew about anyway.) Let's not waste time on this anymore - let's see what Topalov himself has to say about the match. After all, Ginchev is just Ginchev, but Topalov is one of the greatest players in the history of chess.

Topalov is very clear about his intention in the preface:

I won't claim to have written a great book. I do not claim that the game annotations are perfect. (...) Neither in my view of the match as a whole do I claim to be totally objective, but readers should find it interesting to learn about my personal experiences and feelings during those weeks in Elista. I have tried to make sure that what I've written makes sense.

This sounds fair enough. I found most of his chess-related comments rather brief, and where Topalov does write more extensive, it's more about politics, psychology and his feelings about the match situation.

In the preface, Topalov makes some valid points about some of the chaos of previous World Championship matches. His explanation of the current status-quo in the chess world also makes a lot of sense to me, especially when he remarks: "But the truth is that almost all the champions have taken advantage of privileges to some extent. It's hard to blame them; this is human nature" and a few pages later he goes on to say that "what made Silvio and me interested in a match with Kramnik was not moral principle, but a financially attractive offer."

At moments like these, Topalov is like a true gentleman who's not too arrogant to admit that he knows what it's like to be out there. And he doesn't really have such hard, principled feelings towards some of his colleagues at all.

Or does he? Right when I felt all sympathetic towards Topalov again, look what he also writes about Kramnik:

"His style is often described as boring."

[Well, people write a lot.]

"He's not a good team leader, because his personal interest is always more important than the team's. Practically all teams with Kramnik at board one fail."

These cheap remarks remind me of a man I once heard complaining about Dutch soccer genius Dennis Bergkamp that he 'doesn't score enough' - as if you can only be a really good soccer player when you score a lot of goals.

It gets more serious a few lines further:

I do not think that Vladimir actually believes that he is the best player on the planet, and this is why he keeps trying to obtain an advantage before starting to play. Obsessed with the idea of keeping the title at any cost, he will not balk at violating ethical principles. I am informed that the next match may be held in Germany, in which case it will be organized by his own manager Hensel and sponsored by Josef Resch, a German businessman who openly roots for Kramnik."

This is a serious insinuation, and it's supported by what? Only by a vague rumour. What's going on? Where's the fair and reasonable Topalov now? Could it be that there is a more deeply-rooted reason for Topalov's sudden bitter tone of voice?

Indeed there is. We get the full picture on the next page:

I fear we may return to an old double standard quite familiar to the chess world: that all players are equal, but Russian World Champions are more equal than others.

In my opinion, this is the most revealing statement of the book. It's not about cables, it's not about bathrooms, it's not even about proving who's right in the end - it's about getting even with those evil Russians.

And suddenly it shows everywhere, both in Topalov's and Ginchev's prose. For example, Ginchev writes that when people from Kalmykkia seem to support Kramnik, it's obviously because they're afraid of Russian pressure. On the other hand, Kalmyks who support Topalov are obviously fed up with the Russian pressure. Any which way you look at it, Russian pressure is to blame. This example is even somewhat funny, and so is the fact that while Topalov and the Bulgarians try to convince the reader that it's impossible for any foreigner to become World Champion in a Russian state like Kalmykkia, Ginchev also proudly writes that the Bulgarian Antoneta Stefanova became Women's World Champion in 2004 in ... Elista. Very convincing!

But it's not all funny. Here's Danailov talking about the supposed cheating:

It then struck me that Ilyumzhinov too was backed into a corner by the Russians. He knows about the computer, but he must close his eyes because his bosses from the Kremlin will take off his head.

And even though it's understandable that the anti-Russian sentiments sprung up when it was announced that Anna Politkovskaya had been shot (p. 170), I couldn't help noticing that right in the middle of discussion about politican murders in Russia, the conversation abruptly switches to ... Kramnik. Perhaps I'm starting to become paranoid, so I'll stop right here.

A small plus without any risk
On the Edge of Elista is one of the most curious chess books I have read in a long time. It's clear to me that there's still a lot of frustration on the Bulgarian side, but not so much, I think, because of the 'toilet scandal'. After all, there is no new evidence whatsoever in the book, just more vagueness, like 'the number of toilet visits obviously exceeded the norm' (Which norm? Set by whom?).

No, the key theme of the book is the ever-present fear and suspicion against Russia. To be sure, even a superficial look at the material makes clear that the Russians probaby did try to make life a little tougher for the Bulgarian team, with all sorts of small annoyances. I have lived in Russia myself, and I know these things just happen. Russia is not Sweden - but neither is Bulgaria. And of course political murders are horrible and Russian politics is far from trustworthy at the moment. But it's a long step from such small annoyances to a grand all-Russian conspiracy theory, all the way up to the Kremlin.

And even in the small irritations, there are some strange inconsistencies in the stories by Topalov and Ginchev. Ginchev, for example, spends a good deal of space trying to show that there were many problems with the food, whereas Topalov simply states that the food was good. Whoever is right in this: why didn't some editor notice?

I will end this review on a positive note. After all, they really did also play chess in Elista. Topalov is rightly famous for his instructive explanations, and when I read a comment like this, I become very happy indeed:

Here I realized that my opening choice had been wrong, as Black was not able to get a playable position. After the objectively correct [moves], White plays e2-e4, Bc1-e3, f2-f3 and the ending reminds me of those we get from the classical line in the Nimzo-Indian with 4.Qc2, endings my opponent likes so much as White. There White has a small plus without any risk, and that was exactly the kind of position I wanted to avoid.

That's more like it! (By the way: in a recent review for Chess Today, GM Steingrimsson rated the book with 5 out of 5 stars, as I understand it mainly because Topalov's commentary is very personal and psychologically revealing. It's true Topalov is very honest in the book, but in my opinion his emotions too often somewhat stood in the way of more chess-relevant comments like the one above. Or perhaps GM Steingrimsson needs less explicit chess explanations than a mere mortal like myself.)

Anyway, Topalov is still young: let's hope he changes his mind soon. Another match with Kramnik will be eagerly anticipated not only by me, but by all chess players who like chess better than conspiracy theories.[/lang_en]

Arne Moll's picture
Author: Arne Moll

Chess.com

Comments

Glenn Bady's picture

Its a great book about great men of accomplishments.

Ron's picture

I would recommend that you also review the recent book "From London to Elista" By E. Bareev. Absolutely fascinating book.

Rubinstein's picture

4i4mitko wrote. "
yes i also will wait for a remach between Kramnik and Topalov and hope Kramnik will not sit in the toilet all the time"

Either you are trying, without secceding to be funny, or you are just stupid.
Feel free to choose.

Danailov and Topalov are totally without class and bad losers.
Kramnik do not have to cheat to beat Topailov.

peter's picture

Not kidding, we've received From London to Elista yesterday...

Thorwijd's picture

very good and well written review, really dissecting the book with arguments and not with feelings. well spent time reading this!

arne's picture

@Ron. Yes, we'll definitely have a review of that book on Chessvibes as well!

4i4mitko's picture

yes i also will wait for a remach between Kramnik and Topalov and hope Kramnik will not sit in the toilet all the time

forest's picture

De 29041,93 Euro vraag!!

Lajos Arpad's picture

"It then struck me that Ilyumzhinov too was backed into a corner by the Russians. He knows about the computer, but he must close his eyes because his bosses from the Kremlin will take off his head."
That's an obvious lie to make a propaganda against Kramnik.

Philipp Somrowsky's picture

A differentiated, thorough, and precise review. It's absolutely necessary to handle the foolish if not dangerous passages in this book with great care. That's what you did. Well done.
And yes, we all want to see more of Topalov as a chess player. He and Kramnik are like fire and water, that's why there has to be some sort of rematch, one day or another.

Ron's picture

Looking forward Peter and Arne to your judgment. My opinion is clear: great combination of prose about the matches, as well as game analysis. In my bookshelves it will sit proudly next to other masterpieces like "The Life and Games of Mikhail Tal" and "Russians versus Fischer".

4i4mitko's picture
Lajos Arpad's picture

Wow. I think everybody has a right to have an opinion without being called stupid.
By the way, the article is about a book, not about toiletgate.
Are you bulgarian 4i4mitko? No offence, but you seem really convinced that Topalov was right without any real evidence.

Bert de Bruut's picture

Ron, you forgot to turn off your "sarcasm"-enhancer.

Ron's picture

Bert,
Ik ben bang dat ik je niet kan volgen...

Bert de Bruut's picture

Tsja Ron, mijn schuld, want ik had niet de hele draad met je eerdere opmerking gelezen... *bloos*

Latest articles