Kramnik-Deep Fritz starts today

Vandaag gaat de match Kramnik-Deep Fritz van start. Er zullen zes partijen gespeeld worden in de nationale kunsthal in Bonn. Het startgeld voor de wereldkampioen is vijfhonderdduizend dollar; hetzelfde bedrag krijgt hij erbovenop van sponsor RAG (een chemieconcern) als hij wint. Als Kramnik wint. Want is dat nog wel als een serieuze mogelijkheid te beschouwen?

Kramnik zelf acht zichzelf niet kansloos, zo bleek op de persconferentie: “De machine is de duidelijke favoriet, maar vlak mij nog niet uit. Ik weet dat veel topspelers erg nerveus zouden zijn als ze tegen de computer moesten spelen - ze zouden misschien zo’n soort match zelfs ontwijken. Dat is begrijpelijk, aangezien een kansloze nederlaag invloed kan hebben op je toekomstige spel.”

“Natuurlijk wordt dit computermonster beter, jaar in jaar uit, maand na maand, dag na dag. Mijn tegenstander zal gewoon loeisterk zijn. Maar toch denk ik dat ik hem kan verslaan. Wanneer ik maar kan vechten, ben ik extreem gemotiveerd. Immers, ik zou weleens de laatste mens kunnen zijn die het opneemt tegen deze machine. Mijn team en ik zullen er alles aan doen om deze zogenaamde artificiële intelligentie een kopje kleiner te maken.”

Deep Fritz? Wie??
Vladimir Kramnik, die kennen we onderhand wel. Maar tegen wie neemt Kramnik het nou eigenlijk op? Het toernooi spreekt van ‘the world’s leading chess computer program’. Hiermee wordt natuurlijk schaamteloos voorbijgegaan aan het bestaan van Rybka, maar het staat buiten kijf dat deze versie van Fritz heel sterk zal zijn. Op een standaard 2 GHz notebook ‘ziet’ Fritz 1,5 miljoen stellingen per seconde en in Bonn beschikt het Deep Fritz-team over een Dual Intel Core 2 Duo 5160 systeem, waarmee het schaakprogramma ongeveer acht miljoen stellingen per seconde kan bekijken.

Deep Fritz is zeg maar de grote broer van het wereldberoemde schaakprogramma Fritz, waarvan zeer recentelijk versie 10 is verschenen. In 1994 in München speelde Fritz voor het eerst mee in een ‘mensentoernooi’. Het experiment werd een sensatie: het programma eindigde gedeeld eerste samen met Garry Kasparov. Gelukkig, voor de mensheid, won de toenmalige wereldkampioen de tiebreakpartij.

Het tweede grote succes voor Fritz kwam in mei 1995: in Hongkong werd het voor het eerst wereldkampioen onder de schaakcomputers. Na nog enkele toernooisuccessen speelde het programma, inmiddels Deep Fritz gedoopt omdat het op meerdere processoren liep, in oktober 2002 in Bahrain zijn eerste echte match, tegen de inmiddels wereldkampioen Vladimir Kramnik. Kramnik nam de leiding met 2,5-0,5 maar Deep Fritz kwam terug en match eindigde in 4-4. In november 2003 speelde Kasparov een twee keer zo korte match (vier partijen) tegen Deep Fritz en ook deze eindigde gelijk.

In oktober 2004 deed Deep Fritz mee met het Mens tegen Machine teamkampioenschap in Bilbao. De computers wonnen 8,5-3,5 en tegen spelers als Topalov en Ponomariov. Deep Fritz had de hoogste individuele score.

Aparte regels
Van mens-tegen-computermatches wordt vaak gezegd dat ze niet eerlijk zijn. Immers, een computer beschikt over een openingsboek en tablebases en zou daarmee een duidelijk voordeel hebben. Hier heeft de organisatie over nagedacht en dit heeft geleid tot een aantal bijzondere regels:

Als de partij langer bezig is dan zes uur, of als zet 56 bereikt is, heeft Kramnik het recht de partij af te breken.

Zolang Deep Fritz nog zijn openingsboek volgt, oftewel nog niets berekent maar zetten uit het geheugen gebruikt, kan Kramnik het openingsboek van Deep Fritz op een eigen scherm bekijken. Van elke stelling die op het bord staat kan hij meekijken wat betreft zetten, statistieken (aantal partijen, ELO-resultaten, score) van grootmeesterpartijen en de waardering van de zetten van Deep Fritz.

Deep Fritz mag alleen gebruikmaken van tablebases van maximaal vijf stukken. Zodra een stelling in een tablebase voorkomt, moet het Deep Fritz-team dit melden aan de arbiter, die het vervolgens aan Kramnik meedeelt. Hierbij moet ook gezegd worden of de stelling gewonnen, verloren of remise is. Dit geeft Kramnik de gelegenheid op te geven als Deep Fritz theoretisch gewonnen staat. Als de stelling theoretisch remise is, betekent dit automatisch een remiseaanbod aan Kramnik.

Kramnik mag te allen tijde remise aanbieden, ook als hij niet aan zet is.

Het lijkt erop dat we van een oneerlijke match niet meer kunnen spreken. Maar heeft Kramnik nog wel enige kans dit keer?

Voorspellingen
Op Chesspro.ru reageren enkele topspelers op Kramniks kansen.

Teimour Radjabov: “It is clear that the computer is a bit stronger. Especially because it will play at the powerful multiprocessor version. But I assume that it will be a drawn match.”

Viswanathan Anand: “Usually such matches are drawn. It would be interesting to see something new.”

Peter Leko: “If Kramnik seriously prepares (I am sure it will definitely happen) then despite the total complexity of the task I assume he has chances to win this match.”

Shakhriyar Mamedyarov: “Kramnik has already played a similar match ending it in a draw but being objective computer has more chances to win the match.”

Levon Aronian: “A man has chances fighting against computer only in case he uses his own computer.”

Anatoli Karpov: “Kramnik has chances. But I don’t understand why Vladimir being a serious man agrees to play on unequal condition. Computer should be deprived of the opportunity to use not only opening base but also endgame base too.”

Boris Gelfand: “I have great relationship with Kramnik and I support him. And I absolutely do not care about the competition ‘man-computer’.”

Hier nog meer voorspellingen.

Plaats van handeling: de prachtige kunsthal in Bonn

Persfoto 1 van Kramnik

Persfoto 2 van Kramnik

Speelschema:

Partij 1: za. 25 november, 15.00 uur
Partij 2: ma. 27 november, 15.00 uur
Partij 3: wo. 29 november, 15.00 uur
Partij 4: vr. 1 december, 15.00 uur
Partij 5: zo. 3 december, 15.00 uur
Partij 6: di. 5 december, 15.00 uur

De partijen zullen hier live te volgen zijn. ICC heeft Mig en Joel Benjamin in hun Chess.fm-programma. Ook het World Chess Network heeft audio-verslaggeving, met Alex Finkel, Larry Christiansen en Irina Krush.

---

Update 21.41 uur: de eerste partij was een clean maar niet oninteressant gevecht dat na 47 zetten in remise eindigde. Hier na te spelen.