Interview met Garry Kasparov (deel 1)
25 december 2007 10:00 | Laatste bewerking: 12:14
Voor wie tijdens de kerstdagen wel even wat leesvoer kan gebruiken, hebben we iets speciaals. Schaakjournalist Gert Devreese had in april dit jaar een interview met Garry Kasparov, en naar aanleiding van ons artikel over Kasparovs simultaan in België stelde Gert het interview voor ChessVibes beschikbaar. Er is in de afgelopen acht maanden weinig aan actualiteit verloren gegaan. Vandaag deel 1 van dit interview, dat eerder verscheen in De Standaard en gaat over Kasparovs politieke carrière maar ook over bijvoorbeeld zijn vrouw en kinderen. Morgen kun je het deel lezen dat over Kasparovs schaakcarrière gaat (en nog nergens eerder gepuliceerd is). Veel leesplezier!
Deel 1: Garry Kasparov als politiek activist
‘Poetin is geen haar beter dan Mugabe’
Ex-wereldkampioen schaken Garry Kasparov vindt dat de westerse leiders er dringend mee moeten ophouden te doen alsof de Russische president Poetin één van hen is. ‘Poetins regime is geen haar beter dan dat van Loekasjenko in Wit-Rusland of dat van Mugabe in Zimbabwe.’
Had u problemen om in Nederland te geraken na uw ondervraging door de Russische geheime dienst FSB (de opvolger van de KGB) vorig weekend, nadat u was gearresteerd na een betoging met zo’n duizend medestanders?
Nee, niet om hier te geraken. Misschien krijg ik straks wel problemen om Rusland weer binnen te mogen.
Misschien blijft u wel beter in het Westen?
Nee, ik keer terug naar Rusland. Natuurlijk hebben we de laatste tijd problemen, en ik ben er zeker van dit nog maar het begin ervan is. Maar mijn persoonlijke problemen met de Russische autoriteiten zijn slechts het topje van de ijsberg. Maar voor gewone activisten uit de Russische oppositie waarvan ik deel uitmaak, is dat soort problemen dagelijkse kost. Voor gewone activisten over het hele land.
Helaas, tot ik werd gearresteerd en beschuldigd van ronduit belachelijke motieven, besteedde het Westen weinig tot geen aandacht aan het feit dat het huidige Rusland een echte politiestaat is. Het is een echte politiestaat waarin de oppositie onder voortdurend toezicht staat van ordehandhavers.
Uw gevecht met Poetin lijkt alsmaar gevaarlijker te worden. Twee jaar geleden klopte iemand u met een schaakbord op uw hoofd, nu wordt u gearresteerd en ondervraagd door de geheime diensten. Hoe ver wilt u gaan, bestaat er voor u een gevaargrens?
(Windt zich op…) Dit is echt… Als u echt een serieus artikel wilt maken, zou u moeten weten dat het Kremlin gewoon organisaties inhuurt om me met een schaakbord aan te vallen. Dat was een minor incident.
Ontboden en ondervraagd worden door de KGB, dat is heel wat ernstiger. Daarom zou men meer respect moeten opbrengen, niet zozeer voor mij, maar voor wat de mensen dezer dagen moeten ondergaan in Rusland. Flauwe grappen, iemand die een ei naar je gooit, zijn één ding. Wat ik vorige week meemaakte, is van een heel andere schaal. Wanneer je in Rusland wordt geconfronteerd met de huidige, onderdrukkende dictatuur van Poetin en je neemt risico’s om daar wat aan te veranderen - en ik heb het niet zozeer over mezelf, maar over duizenden medestanders die terwijl we hier praten misschien door de KGB worden verhoord en misschien ook nog hun banen dreigen te verliezen - dat is heel andere koek.
Er is een duidelijke escalatie.
(Onverstoord:) Ja. Poetins regime lapt nu zijn laars aan alle wetten; het is een brute, onderdrukkende kracht. Dit regime moet je onderbrengen in de categorie van regimes zoals dat van Loekasjenko in Wit-Rusland en dat van Mugabe in Zimbabwe. Rusland is helemaal niet te vergelijken met de landen van de Europese Unie. En helaas zal het het Westen worst zijn wat er in Rusland gebeurt.
Je kunt er niet omheen dat het Westen een dubbele standaard hanteert tegenover Poetins regime: de leiders in het Westen doen nu alsof Poetin gewoon een van hen is. Tegelijk negeren die leiders de totale verkrachting van mensenrechten en democratische regels in Rusland. Net door die dubbelhartige houding creëren ze ernstige problemen in ons land. Dat is namelijk wat de propagandamachine van het Kremlin gebruikt: die vertelt de Russen dat alles onder controle en in orde is. Het zijn allemaal zogenaamd pogingen om de rust te verstoren door agenten van het Westen die ons willen wijsmaken dat Poetin de verkeerde richting inslaat.
U reist nu Rusland en de wereld af om de oppositie tegen Poetin te versterken. Neemt u ooit tijd voor uzelf?
Nu staan we in ons land onder druk en we weten niet welke de volgende uitdaging zal zijn. Ik schrijf boeken. Ik geef lezingen. Morgen houd ik in Wenen alweer een lezing over de doodgeschoten Russische journaliste, Anna Politkovskaya. Ik ben nog altijd aan het werken aan mijn tekst. Ik geef die lezingen om een inkomen te verwerven. Ik moet ergens mijn geld mee verdienen. Vorig jaar heb ik er zo’n zestien gegeven.
Mijn vrouw en ons dochtertje van vijf maanden leven in New York. We vonden het in de gegeven omstandigheden te gevaarlijk om Aida in Moskou of Sint-Petersburg te laten geboren worden. Ik kon wel weer bodyguards hebben ingehuurd, maar ik was niet zeker dat we de baby ook konden beschermen in het ziekenhuis. Dus is ze geboren in de VS.
Eigenlijk ben ik altijd wel ergens mee bezig. Hier in Amsterdam heb ik gisteravond en vanmorgen een wandeling met mijn vrouw kunnen maken. Maar morgen vertrekken we alweer met de vlucht van 06.50 uur naar Wenen. Ik ontmoet er de eerste minister en wat belangrijke mensen en geef dan mijn speech. Maar de 27ste heb ik wel tijd vrijgemaakt om met mijn vrouw naar de Weense opera te gaan.
U ziet, mijn leven is druk, maar zeker niet saai.
Maar u ziet uw vrouw en kinderen weinig. De tol voor uw privé-leven is groot.
Dat is inderdaad een groot probleem. We worden heel vaak onverwacht van elkaar gescheiden. Ik had bij voorbeeld mijn dochtertje Aida al 2,5 maanden niet meer gezien. Nu brengen we toch een paar dagen samen door.
Ben ik met dat alles gelukkig? Nee, mijn beperkte privé-leven wordt voortdurend onderbroken. Ik ben momenteel niet in staat om in Rusland een normaal gezinsleven met mijn familie op te bouwen. Mijn zoon Vadim (10), uit mijn eerste huwelijk [Vadim is Kasparovs zoon uit zijn tweede huwelijk - zie de comments voor een verdere rectificatie], wordt constant vergezeld door bodyguards. Denkt u dat ik dat leuk vind?
Maar de grotere zaak waarvoor u nu vecht, primeert op uw eigen geluk.
Juist. Ik heb mijn beslissing daartoe genomen en ik vind het een morele plicht om de strijd met Poetin aan te gaan. Mijn familie steunt me daarin. Natuurlijk waren ze in New York allemaal ongelukkig en maakten ze zich zorgen toen ze de tv-beelden van mijn arrestatie in Moskou te zien kregen. Mijn vrouw Dasha was in New York toen de politie me in Moskou me oppakte. Ze is een jonge moeder met veel zorgen om haar baby, zoiets is dan heel slecht nieuws.
Ze wist niet wat er kon gebeuren. De politie heeft me zaterdag bijna elf uur vastgehouden. Ik liep een enorm risico. Ik ben bezorgd om mezelf. Mensen vragen me wel eens of ik bang ben. Ja, ik ben bang. Ik ben een mens.
Hoe wilt u later worden herinnerd? Als de Beste Schaker Aller Tijden of hoopt u ook om uw politieke bijdrage te worden herinnerd.
Als ik op de een of andere manier herinnerd zal worden, is dat voor mij al oké. Dat mensen je zich herinneren, in deze snel veranderende moderne wereld waar veel dingen snel worden vergeten, is al een grote prestatie. Laat de mensen daarover maar zelf beslissen.
Ik denk zelf dat ik in schaken veel meer heb gepresteerd dan ik ooit had kunnen verwachten en ik denk dat ik voor mijn land nog veel goede dingen kan realiseren. Of mensen het zich zullen herinneren, daarover heb ik niet te oordelen.
Ik doe het allemaal niet om geschiedenis te schrijven. Mijn gevecht voor een democratisch Rusland is mijn eigen morele keuze, mijn morele plicht. Of we dat gevecht zullen winnen of niet, is niet zo belangrijk. Het is gewoon iets dat ik moet doen.
Hoeveel tijd geeft u zichzelf?
Ik denk dat dit gevecht sneller zal worden beslecht dan veel mensen zullen denken. Poetins regime verliest grond onder de voeten. Het is zo corrupt en inefficiënt dat mensen alle geloof verliezen dat het ook maar iets goeds kan opleveren voor Rusland. Ik denk dat het grote gevecht eind dit jaar, misschien begin volgend jaar zal worden gevoerd.
Gert Devreese is schaakjournalist en schrijft voor De Standaard en Schaaknieuws. Morgen deel 2 van zijn interview met Kasparov.
Zet het alvast in je nieuwe 2008-agenda: vrijdagavond 11 januari is Kasparov de gast van Joris Luyendijk in het VPRO-programma Wintergasten. Hij was onlangs ook te zien in een item van Al Jazeera:
[video]http://www.youtube.com/watch?v=oKYVWPaKOgc[/video]
[video]http://www.youtube.com/watch?v=rJSdZoUZO_M[/video]
Interesting that Kasparov describes his son Vadim as “from my first marriage”. Is this an editing error? Vadim was the product of his second marriage. He has a daughter agred about 16, from his first marriage.
I believe he has an 13-year-old daughter by his first wife Masha.
He had his son with his second wife, Yulia.
Kasparov´s wife is Mrs Daria Tarasova and a daughter.
This was at http://sport.guardian.co.uk/chess/story/0,,1450558,00.html.
Bad boy is talking again against Putin, other time was against FIDE and before was against Soviet Union.
He is an eternal victim claiming…
Valéria.
I agree with Valeria. He messed up the world of chess, never really helped Russian young chess talents (he was though interested in helping the Ukrainian Karjakin and the Norwegian Carlsen but no Russian !). He always plays the victim to get the west sympathy and make money, and guess what? it works!
“never really helped Russian young chess talents”.
I am reluctant to contradict you, because you obviously know a huge amount about chess, and I feel humbled to have the chance to discuss the subject with you. But I vaguely recall that Kasparov had a school, and there was one talented guy that he helped quite a lot - got him into the Olympiad team at age 17, stuff like that. Can’t remember the kid’s name - Karamik, or Krimnak, or something like that. God knows whatever became of him. Perhaps you can enlighten me?
Thanks for the reality-check, Steve.
Kasparov has chosen a thorny path and a future. So good or bad, he will reap the fruit or the brickbats.
Admit he did a lot for chess, selfish motive or not, helping kids or not. Just by playing with the style he played, is enough contribution in a lifetime.
Personally, I don’t fancy him getting bashed around in politics, but can I stop him ? Well …
don’t know … seems to me he is embarrassing himself a bit with all those theatrics. No doubt maybe the greatest chess player ever lived, but he is a chess player not a politician.
To Steve Giddins
You are right but that was a long time ago. That’s why I said “never really helped.” Do you hear now about any Kasparov chess school producing outstanding young talents?
If you read some of the interviews of some top Russian chess players, like Morozovitch, you’ll realize that many of them dislike Kasparov.
My point is that since he hasn’t helped Russian players, a small community in Russia, its is very unlikely that he’s interested in Russia. In my opinion this man has his own personal agenda and interest.
Mr. Kasparov, come back to chess and proove your qualities you emphasized in your book about LIFE AND CHESS!
Well, Karjakin is an ethnic russian born in the crimea.
But I agree Kasparov is no hero.
He’s deliberately exaggerating the political situation
in Russia.
He needs attention, and he needs ennemies.
He’s driven by sheer hatred for Putin.
When he’s speaking of Russia, it’s always in slogans,
never really a calm, truthful, trustworthy analysis.
Of course there are a lot of problems in Russia,
but it’s really a disgrace he’s actually reinforcing the clichés about Russia in the western mainstream press;
he’s lobbying for the weakening and isolation of his own country !! He’s begging western leaders : please kick russia out of the G8 ! He serves the GEOPOLITICAL agenda of the west, one must be blind not to see this.
I predict he’ll be an American citizen in a few years.
There he’ll enjoy the admiration of his devotees, he’ll be more relaxed there to pour his venom on the political regime in Russia, or some new ennemies.
There are other, more constructive and intelligent ways of political opposition.
It’s strange, for someone with political ambition, that you never hear him speak about concrete geopolitical aspects and problems of Russia, which are often in contradiction with Western interests : Kosovo, Nato admission of Georgia and Ukraine, status of Russian black sea fleet in Sevastopol, anti-missile shield in Poland, treatment of russian minorities in Latvia and Estonia, energy pipelines and problems,…,…,…
His silence about all this is very revealing.
***Rectificatie***
De interviewer Gert Devreese verontschuldigt zich voor de gemaakte fout. Misschien moeten we niet te veel in detail treden als het gaat om Kasparovs privéleven maar het volgende lijkt correct (corrigeer ons als het niet zo is):
Eerste huwelijk: vrouw Masha, dochter Polina
Tweede huwelijk: vrouw Yulia, zoon Vadim
Derde huwelijk: Darya (Dasha) Tarasova, dochter Aida
Russia is an extremely messed up country, no doubt about that. It really does need sorting out and I’m glad Kasparov is showing Russia up to be what it really is.
However, the question remains on what the motives are for Kasparov’s fight against evil.
It is known how about Russia treats the minorities religions even today. It is known how about Russia treats the human rights even today.