Prachtzetjes uit Paderborn

Eind december 2006 werd het zestiende International Paderborn Computer Chess Championship gehouden. Het toernooi werd gespeeld in het fraaie Heinz Nixdorf-museum in Paderborn en Rybka won met 6,5 uit 7 nadat ze alleen remise had afgestaan aan het programma Spike. Tweede werd Shredder, dat na de nederlaag tegen Rybka verder alles won. Martin van Essen bespreekt enkele leuke stellingen uit het toernooi.

Inmiddels heeft Rybka 2.2 met een CEGT-rating van 3015 een echt magische grens doorbroken. De enige serieuze concurrent, Deep Shredder (6), werd in de onderlinge partij verslagen. De rest deed er amper toe. Bij het doorscannen van de partijen stuitte ik op een paar mooie dingen:

Gandalf X - Rybka
Paderborn, 2006

32. …, Dxf2!! 33. Txf2, axb3 en we staan met open mond te kijken dat er voor wit plotseling geen houden meer aan is op de damevleugel. 34. Tf1, bxc2 35. Tc1 helpt niet want zwarts b-pion komt er aan. Wit zag niets beters dan 34. Dxb4, bxc2 35. Txc2, Txc2 waarna de zwarte torens op hun gemak nog twee pionnen oppeuzelden en wit tot overgave dwongen.

Rybka-Jonny
Paderborn, 2006

11. …, Pc5!? Leuke zet. Is dit theorie? 12. dxc5, Pxc5 13. Lxf5! De oplossing: wit geeft de dame. 13. …, Pxb3 14. axb3, d4 15. Pxd4, Lxh2+ 16. Kxh2, Dxd4 Wits drie stukken overmanden uiteindelijk zwarts dame plus pion.

Een bizarre partij van Rybka’s concurrent:

Diep – Deep Shredder
Paderborn, 2006

Wit heeft zojuist op b7 een loper geslagen. In plaats van terug te slaan speelde zwart:
26. …, Pg5!?
Een Tal-zet van het zuiverste water. Er volgde ‘natuurlijk’ 27. Dxe8+, Txe8 28. Txe8+, Kg7 29. Lc8 alles hangt zo’n beetje bij wit en deze zet gaat het onaangenaam uitziende Pxh3+ tegen en dekt ook het paard, maar achteraf kan ik me voorstellen dat wit beter de torens elkaar had kunnen laten dekken, bijvoorbeeld 29. Lg4, Dxb7 30. Tce1. Maar deze duizelingwekkende complicaties moeten liever door een supersterk programma worden bestudeerd.

Zwarts dame staat nu tegen een overmacht aan te kijken en desondanks gooit zwart er nog maar een stuk tegenaan:
29. …, Pf3+!
De pointe is natuurlijk 30. gxf3, Dg5+ en 31. …, Dxc1, waarna wit nog wel een probleem houdt met de coordinatie van zijn drie overgebleven stukken, maar hoe moet de stelling worden beoordeeld? Wit speelde 30. Kh1 waarna 30. …, Dd2 31. Tf1, Dd3! (oew wat mooi) een achtervolging inzette op de witte toren. Na 32. Ta1, Dd4 33. Tc1, Df4 werd het voor wit inmiddels wel tijd om het paard te nemen. Misschien had wit een zet eerder gewoon zetherhaling moeten pakken. Hij moet er wel voortdurend rekening mee houden dat die toren op e8 er ook pardoes af kan vliegen. Enfin, zwart inde de kwaliteit, waarna het opstomen met de pionnen op de koningsvleugel voldoende was om wit op zijn rug te leggen (0-1, 49). Het paard en de loper kwamen niet meer van hun plaats. Prachtige partij!

Nog een mooie:

Deep Shredder-Gridchess
Paderborn, 2006

Wit liet met 20. Thd1 toe dat Gridchess met 20. …, g5 de loper insloot. Dit zou je dus een speculatief stukoffer kunnen noemen! Let wel, we hebben het hier over schaakprogramma’s. 21. Lxg5, hxg5 22. Tg4, Kd8 23. Txg5+, Kf8 24. h4 Deze pion bracht wit naar de 7e rij, en daar kwamen er vervolgens nog twee bij, hetgeen op de 50e(!) zet (alles op z’n gemak) een uniek plaatje opleverde:

Stelling na 50. e6-e7.

Wit staat nog steeds een stuk achter, maar het moge duidelijk zijn dat hij meer dan adequate compensatie heeft (1-0, 55). Het lijkt trouwens net alsof zwart in deze partij lang gerocheerd heeft, echter niets is minder waar (13. …, 0-0).

Met dank aan Martin van Essen voor dit verslag.